Zon goed of slecht?

[amest]

Ha wou ook eens een 'gewaagde uitspraak' doen zoals Henk

Ik zie hier enorm veel foto's in de volle zon getrokken van bloessems en bloemetjes en nog vele andere zaken.

Nu de zon geeft soms een prachtog licht en dan vooral bij zonsopgang en zonsondergang. Volgens veel top(natuur)fotografen is het bij die tijd interessant om foto's te maken maar niet op de middag als de zon een te 'hard' licht geeft. Over het algemeen ben ik het daarmee eens en zouden veel foto's van bloemen ed veel beter zijn ofwel bij zons- opgang of -ondergang ofwel in de schaduw zodat je minder contrast krijgt tussen de zeer lichte zonnige delen en de donkere schaduwdelen. Een witte prarplu kan dan soms wonderen doen.

Wat denken jullie daarvan?

[fredericrom]

ja en nee, het grote voordeel van volle zon is de overvloed aan licht, en dan kan je een heel korte sluitertijd gebruiken wat tengoede komt aan de scherpte, in mindere lichtomstandigheden kan je wel een statief gebruiken maar als het waait bewegen je onderwerpen wat dan ook niet ideaal is.
Nadeel is natuurlijk dat er stukjes kunnen overbelicht zijn in de volle zon en dat de kleuren een beetje te fel worden maar daarvoor trek je natuurlijk digitaal en heb je photoshop of dergelijke ter hand om je foto naar je hand te zetten.
Zonlicht kan ook een heel mooi licht zijn op bloemen en bv insecten zijn ook op hun mooist in het zonlicht.

[amest]

ja en nee, het grote voordeel van volle zon is de overvloed aan licht, en dan kan je een heel korte sluitertijd gebruiken wat tengoede komt aan de scherpte, in mindere lichtomstandigheden kan je wel een statief gebruiken maar als het waait bewegen je onderwerpen wat dan ook niet ideaal is.

Dat is ook een van de redenen waarom ik meestal een statief gebruik. En de wind dat is geen enorm probleem, want er zijn meestal genoeg "stillere" momenten, zelfs met redelijk harde wind. Je moet er soms wel op wachten natuurlijk .

Zonlicht kan ook een heel mooi licht zijn op bloemen en bv insecten zijn ook op hun mooist in het zonlicht.

Dat is uiteraard persoonlijk natuurlijk, met bepaalde tegenlichtsituaties vind ik dat ook en natuurlijk de rode gloed 's morgens of 's avonds. Anders vind ik de 'niet in de zon foto' over het algemeen beter dan die wel in de zon staat.

Veel persoonlijke voorkeuren natuurlijk

[henkvw]

Originally posted by amest
Ha wou ook eens een 'gewaagde uitspraak' doen zoals Henk

Straks moet ik nog auteursrechten gaan vragen .

Originally posted by amest
Ik zie hier enorm veel foto's in de volle zon getrokken van bloessems en bloemetjes en nog vele andere zaken.

Nu de zon geeft soms een prachtog licht en dan vooral bij zonsopgang en zonsondergang. Volgens veel top(natuur)fotografen is het bij die tijd interessant om foto's te maken maar niet op de middag als de zon een te 'hard' licht geeft. Over het algemeen ben ik het daarmee eens en zouden veel foto's van bloemen ed veel beter zijn ofwel bij zons- opgang of -ondergang ofwel in de schaduw zodat je minder contrast krijgt tussen de zeer lichte zonnige delen en de donkere schaduwdelen. Een witte prarplu kan dan soms wonderen doen.

Je hebt zeker en vast gelijk. Dit lees je trouwens in elk fotografie boek. De term 'foto' wijst immers op licht. De zon is onze voornaamste bron van licht. Een echt geslaagde foto is een combinatie van verschillende zaken : interessant onderwerp, goede compositie,... maar ook vooral goed gebruik van licht. Helaas is het licht van een felle zon overdag vaak niet het beste licht dat je kunt hebben omdat het vrij hard is en bijgevolg de schaduwen ook zeer afgetekend zijn. Dit resulteert dan weer in heel veel contrast wat heel moeilijk vast te leggen is op film. Een paraplu kan inderdaad veel verhelpen, maar een nog betere diffuser zijn de wolken zelf natuurlijk.
Je kan het een beetje vergelijken met flitsfotografie. Over het algemeen worden foto's met rechtstreekse flits ook harder dan wanneer je bouncet via muur/plafond of met een diffuser werkt.
Er is m.i. echter ook een belangrijk psychologisch aspect. Iedereen houdt van het zonnetje, en voelt zich daarom wellicht ook beter bij een foto waarbij duidelijk de zon scheen tegenover een foto waarbij het duidelijk een miezerig weertje was. Dit is duidelijk wanneer de lucht te zien is op de foto. Iedereen ziet liever een blauwe dan een grijze lucht. Maar zelfs wanneer niets van de lucht te zien is, gaat men door de sterke schaduwen en contrasten onmiddellijk weten dat het ook een stralende dag was.
Of om het weer op mijn manier te zeggen : bij schoon weer moet ge minder moeite doen of talent hebben om een wow-foto te maken dan bij slecht weer. Bij slecht weer moet de foto namelijk zeker al iets speciaal hebben dat de kijker er niet eens op let dat de zon niet scheen.
En nu kruip ik rap in mijn schuilkelder .

Henk

[Jochen]

En nu kruip ik rap in mijn schuilkelder .

Ge waart just op tijd weggekropen want ik had U bijna ne sjot gegeven

Nee, den Henk pent hier veel neer dat waar is. Maar eigenlijk is de zon een onderwerp waar je over kan blijven debatteren. Zal hier zelf ook nog 2 statements neerpennen (beetje olie op het vuur?):

1) De stelling als zouden de beste foto's genomen worden s'morgens & s'avonds komt voort uit het feit dat er dan een zacht licht is (geen slagschaduwen bvb). Maar wat is zacht licht? Dat hangt ervan af waar je je bevindt op deze aard*****. In België is het bvb. meestal zo dat je "zacht licht" hebt op de middag, en dat het te donker is s'morgens & s'avonds. Alhoewel, de laatste week mogen we niet klagen van het weer...
2) Al wordt deze stelling dikwijls geopperd, in de praktijk volg ik ze zelden. Ik heb immers gemerkt dat de Canon-lens op mijn Uzi pas zijn ware magie laat zien bij veel & helder licht. Er wordt enorm veel gesproken over "de magie van de UZI-lens" op het Oly-forum van Dpreview, en ik moet tot mijn scha en schande bekennen dat ik het eerst niet geloofde maar toch proefondervindelijk heb moeten vaststellen dat ze gelijk hebben. De kleurenpracht die ik krijg bij vol zonlicht is ongelofelijk. Sterk licht heeft echter ook zijn nadelen. Zo gaat sterk licht niet goed samen met witte subjecten (mijn frustratie is de witte roos in volle zonlicht, grrrr), en heb je ook last van slagschaduwen (je moet goed nadenken bij het framen van je shot, en gaan staan met de zon in de rug, om de schaduwen te minimaliseren).

Hoe dan ook, voer genoeg voor een disussie waar ze in het parlement jaloers op kunnen zijn!

[Erik Mansvelders]

De stelling is dat zonsopgang of ondergang 'beter' fotolicht is dan de volle zon. In plaats van daarmee in te stemmen of mee oneens te zijn, zie ik liever een verhaal over wat te doen indien de ideale situatie niet voorhanden zou zijn.

Voorbeeld: Ik loop om 13:08 in volle zon met mijn cameraatje rond en zie iets dat ik graag wil fotograferen. Ongeduldig als ik ben, wil ik niet wachten tot 19:45 (laat staan tot de volgende ochtend) om die foto te maken, ik wil die nú maken. Wat te doen?

Ik wil ook alvast wat aanzetjes geven: Wat te denken van de richting van de zon (vrij hoog dus) en de richting waarin ik het object fotografeer? Maw, hoe bepaal ik mijn standpunt: alleen afhankelijk van hoe ik het object wil vastleggen of speelt het licht op dat object ook een rol? Kies ik bv een groot of klein diafragma of maakt dat niet uit (voor het licht dan) ? Heb ik nog iets aan een polarisatie- of ander filter? Zou EV-correctie nog helpen? Wat kan ik achteraf nog in PS doen, en wat moet ik daarvoor bij het fotograferen doen om ervoor te zorgen dat de foto dan ook zodanig is dat ik nog iets zinvols kan doen achteraf? Zijn er verder nog trucs/tips? Kleurverzadiging en/of contrast van de camera aanpassen, zou dat wat zijn ? (extra tips: kleur = licht; kleurverschillen en contrasten zijn belangrijke elementen van een foto)

Bovenstaande vragen los ik regelmatig op, want zoals ik aangaf, ga ikzelf dus liever niet wachten tot de zon begint te zakken. En omdat ik vast niet de enige ongeduldige fotograaf ben, leek me deze uitbreiding op de stelling wel zinnig. Geef jullie meningen en oplossingen eens...

ps: naar mijn bescheiden mening heeft de stand van de zon niets met wow-foto's te maken. Het probleem met verdere discussie over deze opmerking is het feit dat de term 'wow-foto' toch ietsje te lastig te definieren is

[frankonl]

Originally posted by Erik Mansvelders


<knipknip>

ps: naar mijn bescheiden mening heeft de stand van de zon niets met wow-foto's te maken. Het probleem met verdere discussie over deze opmerking is het feit dat de term 'wow-foto' toch ietsje te lastig te definieren is

Hallo Erik,

Ik ben het volledig eens met je betoog maar een foto die genomen is met ochtend- of avondlicht zal er toch anders blijven uitzien dan een foto genomen op een ander moment van de dag, hoe technisch volmaakt die ook mag zijn. Het zit hem immers in de kwaliteit van het licht.

De foto hieronder van mijn dochtertje nam ik vorige week op een van de prachtige avonden die we toen hadden.



Had ik diezelfde foto 's middags getrokken, dan zouden de huidtinten er anders hebben uitgezien. Deze foto was rond de middag gewoon niet mogelijk geweest.

Groeten,
Frank Vandenberghe

[Erik Mansvelders]

Dag Frank, het licht op je (mooie trouwens) foto ziet er inderdaad goed uit en is ook heel geschikt voor fotografie. Maar mijn punt was juist dat je soms toch foto's wilt maken en niet wilt/kunt wachten. Om bij je voorbeeld te blijven: Stel dat je dochtertje 's middags om 13:00 haar eerste stapjes zet en je wilt dat vastleggen. Je kunt vragen of ze dat tegen de avond nog eens wil doen, maar dan zijn het de tweede stapjes . Ik maak er nu een grapje van, maar je begrijpt wat ik bedoel. Je geeft nl aan dat deze foto rond de middag gewoon niet mogelijk was geweest.

En dat is precies waar ik met mijn eerste reactie naartoe wilde: je dochtertje zet nu eenmaal die stapjes om bv 13:00 en je wilt dat toch zo goed mogelijk vastleggen, of dat nu op een fotografisch ideaal moment gebeurt of niet. Liever dan alleen constateren dat het met avondlicht mooier zou zijn geweest, wilde ik naar mogelijkheden om die foto om 13:00 dus toch zo goed mogelijk vast te leggen, want naar mijn mening kan dus wel. En een opsomming van wat de verschillende fotografen doen om die foto dan toch te maken, leek me leerzamer dan constateren dat het jammer is dat het niet later (of veel vroeger) is... En daarom gaf ik een aanzet tot een aantal vragen/punten ter overdenking

[Jochen]

Originally posted by Erik Mansvelders
Dag Frank, het licht op je (mooie trouwens) foto ziet er inderdaad goed uit en is ook heel geschikt voor fotografie. Maar mijn punt was juist dat je soms toch foto's wilt maken en niet wilt/kunt wachten. Om bij je voorbeeld te blijven: Stel dat je dochtertje 's middags om 13:00 haar eerste stapjes zet en je wilt dat vastleggen. Je kunt vragen of ze dat tegen de avond nog eens wil doen, maar dan zijn het de tweede stapjes . Ik maak er nu een grapje van, maar je begrijpt wat ik bedoel. Je geeft nl aan dat deze foto rond de middag gewoon niet mogelijk was geweest.

En dat is precies waar ik met mijn eerste reactie naartoe wilde: je dochtertje zet nu eenmaal die stapjes om bv 13:00 en je wilt dat toch zo goed mogelijk vastleggen, of dat nu op een fotografisch ideaal moment gebeurt of niet. Liever dan alleen constateren dat het met avondlicht mooier zou zijn geweest, wilde ik naar mogelijkheden om die foto om 13:00 dus toch zo goed mogelijk vast te leggen, want naar mijn mening kan dus wel. En een opsomming van wat de verschillende fotografen doen om die foto dan toch te maken, leek me leerzamer dan constateren dat het jammer is dat het niet later (of veel vroeger) is... En daarom gaf ik een aanzet tot een aantal vragen/punten ter overdenking

Yep. Mijn eerder gemaakte bedenking sluit daar bij aan; het perfecte licht afwachten is grote risico's nemen. Zoals ik eerder zei: het is in Vlaanderen en Nederland dikwijls zo dat ons "middaglicht" net dezelfde sterkte heeft dan "ochtendlicht in Florida" (om maar een voorbeeld te geven). Dat heeft alles met ons weertype te maken. Maar ons weer speelt ons meer parten dan je denkt, want stel dat je tóch zou kunnen wachten op het perfecte avondlicht ...zou je dat dan wel doen? De kans is immers groot dat je plannen worden gedwarsboomd door net die ene wolk ...of "voor dezelfde prijs" een hele stortvlaag, want ons weer is ook zeer veranderlijk.

Nogmaals: de laatse maand mogen we echter niet klagen, ik weet het.

[amest]

Jochen schreef:

het is in Vlaanderen en Nederland dikwijls zo dat ons "middaglicht" net dezelfde sterkte heeft dan "ochtendlicht in Florida" (om maar een voorbeeld te geven)

Kan ik niet echt akkoord mee gaan. Er is altijd een periode van zeer mooi licht en die zal dichter tegen de evenaar korter zijn dan aan de polen dat wel, maar ze zal er wel zijn en even mooi als noordelijker of zuidelijker. Om dan te zeggen dat hier 's middags even goed is als in Florida 's morgens ?? Als je 9 of 10:00 nog 's morgens (vroeg) noemt misschien wel, maar ik bedoelde in mijn originele post dan wel het echt 'betere' licht en dat is zelfs hier in de winter niet overdreven lang en in de zomer duurt dat ook niet veel langer dan een half uur to een uur.

Erik Mansvelders schreef:

Voorbeeld: Ik loop om 13:08 in volle zon met mijn cameraatje rond en zie iets dat ik graag wil fotograferen. Ongeduldig als ik ben, wil ik niet wachten tot 19:45 (laat staan tot de volgende ochtend) om die foto te maken, ik wil die nú maken. Wat te doen?

Tja dat gebeurt inderdaad veel, ook bij mij. Tis niet omdat ik wel degelijk akkoord ben dat het licht 's middags voor mij over het algemeen niet ideaal is .
Vooral op reizen maak ik dat mee, aangezien mijn vrouw en zoon altijd meegaan, kan ik niet elke ochtend supervroeg opstaan om 'mooie' foto's te trekken om dan 's middags een middagdutje te doen . Dus ik zal ook in de volle middag bv. landschapsfoto's trekken. Ze zijn dan meestal wat fletser en hebben minder diepte omdat de schaduwen er niet zijn of heel kort.

Het te fletse kan je wel oplossen door bv. een polafilter en/of wat meer contrast te geven in PS.
De diepte kan je eventueel via je compositie beinvloeden.

Maar uiteindelijk zouden veel van die foto's 's morgens vroeg of 's avonds laat mooier geweest zijn volgens mij.

en

ps: naar mijn bescheiden mening heeft de stand van de zon niets met wow-foto's te maken. Het probleem met verdere discussie over deze opmerking is het feit dat de term 'wow-foto' toch ietsje te lastig te definieren is

Ik heb het in mijn originele post nooit over wow-foto's gehad, gewoon de opmerking dat veel van de foto's getrokken in volle (middag)zon beter zouden zijn bij zachter licht of in de schaduw.

[Erik Mansvelders]

Inderdaad Amest, er zijn meedere oplossing mogelijk (en nodig eigenlijk). Ik heb die al vaak gebruikt, want net als je aangeeft ben ik om een of andere reden nooit om 09:00 uur aan het fotograferen (dat tijdstip ligt voor mij eigenlijk nog in de nacht ).

Daarom heb ik enkele aanzetvragen gegeven. En zoals je aangeeft kan bv een pola al goed helpen (ik heb zelfs ook al eens een geexperimenteerd met nog een UV-filter achter de pola). Het hangt ook een beetje af van het probleem dat door het overvloedige licht ontstaat; bij een landschap is dat probleem anders dan bij het om 12:00 fotograferen van een zilverkleurig metalen standbeeld bv. En juist omdat er zoveel licht aanwezig is, kunnen oplossingen die je enkele stops kosten, toch nog goed werken.

Bij dergelijke foto's is nabewerking in PS dan ook vaak een goede oplossing, maar ook dan moet je zorgen dat het beginmateriaal zo goed mogelijk is. Je kunt bv in PS fiks met curves en levels aan de gang gaan, maar dan moet er bv geen banding in kleurvlakken ontstaan en niet teveel ruis bovenkomen. In het geval van overvloedig aanwezig daglicht zal dat probleem overigens minder spelen, aangezien je dan in een zo laag mogelijke ISO-waarde kunt werken.

Het fletse ga ik tegen door (itt mijn gebruikelijke instellingen) de kleurverzadiging in de camera iets op te schroeven. Ik gebruik eigenlijk altijd Normaal (of 0), maar voor dergelijke situaties schroef ik de verzadiging op. Indien deze dan te onnatuurlijk hoog blijkt, schroef ik deze in PS indien nodig omlaag onder het motto 'je kunt beter verlagen dan opschroeven wat er niet is'. En als de camera (en de resterende ruimte op het CF-kaartje) het toelaat, kun je nog beter evt overwegen in RAW te fotograferen.

En tenslotte als de situatie het toelaat, zal ik niet witbalans Sunny of Auto gebruiken, maar de witbalans handmatig instellen (zelfs op bv de grijze stoeptegels voor bv zo'n standbeeld werkt al vrij goed, dus je hoeft nog niet eens elke keer een wit vel papier op zo'n beeld te plakken ).

Al met al genoeg tips voor eenieder om eens zelf met mooi weer de eigen camera te nemen en enkele foto's bij vol zonlicht te testen denk ik.

ps amest: de opmerking over wow-foto's was niet door jou gemaakt...

[Jochen]

Originally posted by amest
Jochen schreef:

het is in Vlaanderen en Nederland dikwijls zo dat ons "middaglicht" net dezelfde sterkte heeft dan "ochtendlicht in Florida" (om maar een voorbeeld te geven)

Kan ik niet echt akkoord mee gaan. Er is altijd een periode van zeer mooi licht en die zal dichter tegen de evenaar korter zijn dan aan de polen dat wel, maar ze zal er wel zijn en even mooi als noordelijker of zuidelijker. Om dan te zeggen dat hier 's middags even goed is als in Florida 's morgens ?? Als je 9 of 10:00 nog 's morgens (vroeg) noemt misschien wel, maar ik bedoelde in mijn originele post dan wel het echt 'betere' licht en dat is zelfs hier in de winter niet overdreven lang en in de zomer duurt dat ook niet veel langer dan een half uur to een uur.

Die periode met "mooi licht" is niet alleen korter, ze komt ook later op de dag. Wij halen pas later op de dag een bepaalde lichtsterkte (vergeleken met een plaats die dichter bij de evenaar staat). Sla er de lichtsterkte-metingen maart eens op na (in lumen). Je vindt ze zelden op weersites, maar wel op unif-sites. Zegt genoeg hoor...

Komt daarbij nog dat bij ons de zon een veel lager traject beschrijft aan de hemel. Wij hebben dus meer af te rekenen met slagschaduwen, zelfs in die "periode van optimaal licht"...

[amest]

'het mooie licht' dat ik bedoel is er alleen bij zonsopgang en ondergang en nooit 's middags in België (in de winter aan de poolcirkels als het daar op de middag de zon maar net boven de horizon uitsteekt is de enige plaats waar je het op de middag kan tegenkomen.)

Het is vooral dan (zonsopgang of ondergang) (bijna) eender waar (evenaar of België) dat de zon zeer schuin staat tov het punt op aarde waar je staat en dan krijg het mooie licht dat ik bedoel. Als de zon in Belgie al iets hoger staat is de rode gloed weg en dus ook 'het mooie licht' dat ik bedoel.

Ja, de lichtsterkte zal minder sterk zijn bij ons om 10:00 dan op de evenaar om 8:00, maar geen van beide heeft dan dat mooie licht die ze wel allebei hebben bij zons-opgang en -ondergang.

Ik hoop dat ik wat duidelijk ben want het altijd evengoed neerpennen is niet mijn sterkste kant